و بعضى ديگر فقيه است و متخصّص در فقه است او پس از آنكه مدّتى به تحصيل علوم دينى اشتغال مييابد و قواعد دقيق و عميق اين علم را فرا گرفته و بدرجهء اجتهاد ميرسد براى استنباط احكام شرعى به همين كتابهاى حديث مراجعه مىكند و آنچه از ميان اين احاديث براى استنباط حكم مورد نظر مفيد است از لحاظ اعتبار سند و دلالت متن و نداشتن معارض و بقيّهء قواعد فقهي استخراج مىكند و مورد عمل قرار ميدهد و همچنين دانشمند فلسفى و يا كلامى و يا مفسّر و يا غير اينها . بهر حال مراجعه بمجامع حديث وظيفهء دانشمندان علوم اسلامى است و بس ، آن هم نسبت برشتهء تخصّصى خودشان ولى متأسفانه گاهى مشاهده مىشود كه افرادى بكتابهاى حديث مانند بحار و غيره مراجعه نموده و هر روايتى را كه ميخواهد بدلخواه خود از آن كتاب انتخاب مىكند و براى مقصدى كه دارد بدان استدلال مىكند بدون اينكه در فنّ حديثشناسى و علم رجال و رواة و فهم قواعد حديث از مجمل و مبيّن و خاص و عام و اطلاق و تقييد و غيره تخصّص داشته باشد و در نتيجه دچار خطا و اشتباه در فهم حديث ميگردد . از دانشمندان اسلامى كه تخصّص در علم حديث داشتند ، زحمت فراوانى را در حفظ و جمع آورى حديث متحمّل شده‌اند و در طول چندين قرن با كمال امانت ودايع خاندان رسالت را نگهدارى نموده‌اند . محدّثين عاليمقام شيعه حتى در قرون اخيره كتابهاى ارزنده و پر بهائى در حديث تأليف نموده‌اند مانند ملا محسن فيض متوفى 1091 ه مؤلف كتاب وافي و محمّد بن الحسن الحرّ العاملي متوفى 1104 ه مؤلف كتاب وسائل الشيعه و رئيس المحدّثين مجلسى بزرگ محمّد باقر مؤلف كتاب بحار الانوار و سيد عبد الله شبّر متوفى 1346 مؤلف جامع الاحكام و حاج ميرزا حسين نورى صاحب كتاب مستدرك الوسائل متوفى 1320 ه و محدّث قمى حاج شيخ عباس مؤلف سفينة البحار و ديگر دانشمندان عصر حاضر كه هر كدام در نشر اخبار و احاديث اهل بيت سهم عمده اى را دارند فجزاهم الله عن اهل البيت عليهم السّلام افضل الجزاء . يكى از بزرگترين علماء اسلام و پيشتازان علم حديث شيخ جليل اقدم ابى جعفر محمّد بن - على بن الحسين بن بابويه قمى مؤلَّف كتاب حاضر است كه مختصرى از شرح حالش در اين پيش گفتار نگاشته مىشود .